Inleiding
‘Wat mag het kosten’ is opgebouwd in 2 delen:
- Opbouw en verloop lasten
- Raming baten en lasten
‘Wat mag het kosten’ is samengevat in 1 tabel. Provinciale Staten hebben budgetrecht op het niveau beleidsdoel. Daarom schreven we de toelichtingen ook op de bijstellingen per beleidsdoel, binnen een ambitie. De wijzigingen op beleidsprestaties staan er ter informatie.
Opbouw en verloop lasten
Opbouw en verloop lasten
Opbouw en verloop lasten
(bedragen x € 1 mln)
Toelichting
Onderstaande grafiek laat zien hoe de lasten van de ambitie zijn opgebouwd.
- Arbeidskosten: dit gaat om de loonkostenformatie zoals opgenomen onder A en de inhuur externen onder B in de paragraaf Arbeidscapaciteit .
- Kapitaallasten: dit gaat om de kapitaallasten als gevolg van een investering.
- Subsidies en inkomensoverdrachten: dit gaat om de lastneming van subsidies en daarnaast bijdragen aan vooral andere overheidsinstellingen.
- Overige lasten: dit gaat om de lasten die niet horen bij de hiervoor genoemde categorieën.
Raming baten en lasten
(bedragen x € 1.000) | Begroting 2026 t/m VJN | Bijstellingen | Gewijzigde Begroting 2026 | Raming 2027 | Raming | Raming 2029 |
|---|---|---|---|---|---|---|
Lasten | ||||||
Beleidsdoel 5-1 Gezonde natuur | ||||||
5-1-1 Nieuwe natuur realiseren | 105.982 | -12.175 | 93.807 | 136.915 | 120.438 | 39.986 |
5-1-2 Beschermen en versterken bestaande natuur en soorten | 75.661 | 1.297 | 76.959 | 65.544 | 66.994 | 65.202 |
5-1-3 Natuurinclusieve transitie | 1.141 | 57 | 1.198 | 1.306 | 1.052 | 940 |
5-1-4 Stikstofreductie | 6.727 | 1.459 | 8.187 | 8.365 | 7.245 | 5.032 |
Totaal beleidsdoel 5-1 | 189.512 | -9.362 | 180.150 | 212.130 | 195.729 | 111.160 |
Beleidsdoel 5-2 Toekomstbestendige landbouw | ||||||
5-2-1 Toekomstbestendige en natuurinclusieve landbouw | 28.410 | -292 | 28.118 | 24.887 | 21.562 | 21.354 |
Totaal beleidsdoel 5-2 | 28.410 | -292 | 28.118 | 24.887 | 21.562 | 21.354 |
Beleidsdoel 5-3 Leven met water | ||||||
5-3-1 Waterveiligheid en wateroverlast | 2.284 | 65 | 2.349 | 2.372 | 2.363 | 2.297 |
5-3-2 Waterkwaliteit en waterbeschikbaarhed | 10.103 | -329 | 10.025 | 11.582 | 9.420 | 6.214 |
Totaal beleidsdoel 5-3 | 12.387 | -264 | 12.373 | 13.955 | 11.783 | 8.511 |
Totaal Lasten | 230.309 | -9.918 | 220.641 | 250.972 | 229.074 | 141.025 |
Baten | ||||||
Beleidsdoel 5-1 Gezonde natuur | ||||||
5-1-1 Nieuwe natuur realiseren | -39.097 | 6.183 | -32.914 | -57.289 | -81.194 | -19.991 |
5-1-2 Beschermen en versterken bestaande natuur en soorten | -7.771 | 0 | -7.771 | -1.991 | -1.327 | -1.327 |
5-1-4 Stikstofreductie | 0 | -1.850 | -1.850 | -2.000 | -2.350 | 0 |
Totaal beleidsdoel 5-1 | -46.868 | 4.333 | -42.535 | -61.280 | -84.871 | -21.318 |
Beleidsdoel 5-2 Toekomstbestendige landbouw | ||||||
5-2-1 Toekomstbestendige en natuurinclusieve landbouw | -10.039 | -593 | -10.632 | -5.813 | -4.587 | -4.321 |
Totaal beleidsdoel 5-2 | -10.039 | -593 | -10.632 | -5.813 | -4.587 | -4.321 |
Beleidsdoel 5-3 Leven met water | ||||||
5-3-2 Waterkwaliteit en waterbeschikbaarhed | -1.548 | 0 | -1.548 | -1.421 | -400 | -400 |
Totaal beleidsdoel 5-3 | -1.548 | 0 | -1.548 | -1.421 | -400 | -400 |
Totaal Baten | -58.454 | 3.740 | -54.714 | -68.514 | -89.859 | -26.039 |
Saldo lasten en baten Ambitie 5 | 171.855 | -6.178 | 165.927 | 182.458 | 139.215 | 114.986 |
Toelichting mutaties
Toelichting mutaties
Toelichting lasten
Beleidsdoel 5-1 Gezonde natuur
ZH-PLG € 2 miljoen (v) | Bestaand beleid |
|---|---|
In de Najaarsnota 2026 worden de geraamde rijksbijdragen en proceskosten voor het Zuid-Hollands Programma Landelijk Gebied (ZH-PLG) geactualiseerd. Dit leidt tot een bijstelling van de exploitatie met € 4 miljoen negatief als gevolg van het herschikken van budgetten naar de diverse andere productcodes van ZH-PLG en het doorschuiven van middelen naar latere jaren. Fasering via het begrotingssaldo. Voorts wordt een bedrag van € 3,2 miljoen geraamd voor verschillende projecten die vallen onder de kwaliteitsimpuls bestaande NNN (Natuurnetwerk Nederland) en de leeromgeving Veenweiden (zie ook de baten). Dekking ten laste van de rijksbijdrage. | |
Versterken natuur en landschapswaarden € 2,6 miljoen (v) | Bestaand beleid |
|---|---|
| |
Realisatie Natuur – Buijtenland van Rhoon € 1,4 miljoen (v) | Bestaand beleid |
|---|---|
IIn de Najaarsnota 2026 worden de geraamde kosten voor Buijtenland van Rhoon herschikt naar aanleiding van latere grondverwerving dan voorzien. Dit leidt tot het doorschuiven van € 1,4 miljoen van de reserve PMR 750ha naar latere jaren. Dekking ten laste van de Rijksbijdrage (zie ook baten). | |
Natuurnetwerk Nederland € 3,5 miljoen (v) | Bestaand beleid |
|---|---|
| |
Nota Ruimte Veenweiden € 1,9 miljoen (v) | Bestaand beleid |
|---|---|
Deze mutatie betreft het doorschuiven van een bedrag van € 1.9 miljoen naar boekjaar 2027, omdat de subsidieontvanger die het watergebiedsplan voor de gebiedsovereenkomst Veenweide Krimpenerwaard realiseert, meer tijd nodig heeft voor de uitvoering van de werkzaamheden. Fasering via het begrotingssaldo. | |
Realisatie Groen Blauwe Dooradering (GBDA) & Verkenning natuurhaven IJsselmonde €2 miljoen (v) | Bestaand beleid |
|---|---|
In de Najaarsnota 2026 worden de geraamde rijksbijdragen en subsidieverstrekkingen voor het Zuid-Hollands Programma Landelijk Gebied (ZH-PLG) geactualiseerd. Dit leidt tot een bijstelling van de exploitatie met € 2 miljoen negatief als gevolg van het administratief herschikken van budgetten binnen ZH-PLG en het overhevelen van € 1,7 miljoen van de GBDA naar de kwaliteitsimpuls NNN binnen ZH-PLG. Fasering via het begrotingssaldo. | |
Beheer Begrensde Natuur € 0,9 miljoen (n) | Bestaand beleid |
|---|---|
Voor de Najaarsnota 2026 wordt € 0,5 miljoen aan provinciale middelen doorgeschoven van 2026 naar 2027, aangezien de uitgaven voor natuurbrandbeheersing naar verwachting in 2027 zullen plaatsvinden. Hiernaast wordt € 1,3 miljoen aan provinciale middelen verschoven van 2027 naar 2026. Vanwege een subsidieverstrekking aan SBB voor het herstel van de hydrologie van de Slikken van Flakkee. Daarnaast vindt er in boekjaar 2026 een bijstelling plaats van € 0,1 miljoen. Fasering via het begrotingssaldo. | |
Programma Stikstofaanpak € 1,4 miljoen (n) | Bestaand beleid |
|---|---|
Het incidentele budget voor de uitvoering van de stikstofaanpak van € 0,5 miljoen wordt in 2026 niet volledig benut. Om de uitvoering van de voorgenomen maatregelen in de komende jaren mogelijk te maken, wordt dit budget doorgeschoven naar 2028 en 2029. Fasering via het begrotingssaldo. | |
Overige bijstellingen € 0,1 miljoen (v) | Bestaand beleid |
|---|---|
Verschillende kleine aanpassingen zorgen samen voor hogere lasten voor € 0,1 miljoen in 2026. Dekking ten gunste van het begrotingssaldo en de strategische reserve Landelijk Gebied. | |
Apparaatslasten Investeringsagenda 2026-2030 € 1,0 miljoen (n) | Bestaand beleid |
|---|---|
In deze najaarsnota zijn de extra beschikbaar gestelde arbeidskosten vanuit de Investeringsagenda 2026-2030 administratief toegerekend aan de ambities. De beschikbaar gestelde arbeidscapaciteit geldt voor de periode 2026-2030. Dekking ten laste van de stelpost nog te verdelen loonkosten. | |
Apparaatslasten € 0,8 miljoen (n) | Bestaand beleid |
|---|---|
Voor toelichting zie paragraaf Arbeidscapaciteit. | |
Beleidsdoel 5-2 Toekomstbestendige landbouw
GLB/NSP € 1 miljoen (n) | Bestaand beleid |
|---|---|
Het budget voor GLB/NSP Productieve Investeringen wordt in 2026 met € 1 miljoen verhoogd. Deze middelen worden overgeheveld vanuit het beleidsprogramma Landbouw. Via productieve investeringen in het GLB/NSP worden belangrijke bijdragen geleverd aan de doelen van het beleidsprogramma landbouw. De regeling Productieve Investeringen is sterk overvraagd, waardoor de budgetverhoging aansluit bij de vraag vanuit de sector. Fasering via het begrotingssaldo | |
Landbouw beleidsprogramma € 2 miljoen (v) | Bestaand beleid |
|---|---|
| |
Visserij € 0,5 miljoen (n) | Bestaand beleid |
|---|---|
In 2025 heeft het Rijk middelen beschikbaar gesteld voor de uitvoer van activiteiten uit het convenant visserij ontwikkelplan (van 2026 t/m 2030 gaat het om een bedrag van in totaal € 4,3 miljoen). Hiervoor is ondertussen een plan uitgewerkt dat in 2026 van start gaat. Voorgesteld wordt om de ontvangen Rijksmiddelen in de Najaarsnota 2026 ter begroting te voeren voor € 0,5 miljoen in 2026 en € 1,2 miljoen in 2027 (zie ook de baten). | |
Apparaatslasten € 0,2 miljoen (n) | Bestaand beleid |
|---|---|
Voor toelichting zie paragraaf Arbeidscapaciteit. | |
Beleidsdoel 5-3 Leven met water
Oppervlakte- Grond- en Drinkwater (OGDW) € 0,2 miljoen (v) | Bestaand beleid |
|---|---|
Het budget van Parksluizen in 2026 en 2027 (resp. € 0,2 miljoen en € 0,5 miljoen) wordt doorgeschoven (en herverdeeld) naar 2028 en 2029. Het netto-effect hiervan is dat er in boekjaar 2028 en 2029 een budget van € 0,7 miljoen wordt begroot in beide jaren. Fasering via het begrotingssaldo. | |
Uitvoering Kader Richtlijn Water (KRW) € 0,4 miljoen (v) | Bestaand beleid |
|---|---|
In 2026 worden subsidies verleend waarvan de activiteiten in 2027 zullen plaatsvinden. Hiervoor wordt in boekjaar 2026 een bedrag ad. € 0,4 miljoen doorgeschoven vanuit het incidentele KRW-budget naar boekjaar 2027. Fasering via het begrotingssaldo. | |
Apparaatslasten € 0,3 miljoen (n) | Bestaand beleid |
|---|---|
Voor toelichting zie paragraaf Arbeidscapaciteit. | |
Toelichting baten
Beleidsdoel 5-1 Gezonde natuur
ZH-PLG € 3,2 miljoen (v) | Bestaand beleid |
|---|---|
In de Najaarsnota 2026 worden de geraamde rijksbijdragen voor het Zuid-Hollands Programma Landelijk Gebied (ZH-PLG) geactualiseerd. Voorts wordt een bedrag van € 3,2 miljoen geraamd voor verschillende projecten die vallen onder de kwaliteitsimpuls bestaande NNN en de leeromgeving Veenweiden (zie ook de lasten). Dekking ten laste van de rijksbijdrage. | |
Versterken natuur en landschapswaarden € 7,6 miljoen (n) | Bestaand beleid |
|---|---|
Bij de Voorjaarsnota 2026 is voor Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb) € 7,0 miljoen aan bijdragen van derden geraamd. Op basis van de definitieve toekenning uit de Meicirculaire voor de provincie Zuid-Holland wordt het budget overgeboekt naar provinciale middelen (zie ook de lasten). | |
Realisatie Natuur – Buijtenland van Rhoon € 1,4 miljoen (n) | Bestaand beleid |
|---|---|
In de Najaarsnota 2026 worden de geraamde kosten voor Buijtenland van Rhoon herschikt naar aanleiding van latere grondverwerving dan voorzien. Dit leidt tot het doorschuiven van € 1,4 miljoen van de reserve PMR 750ha naar latere jaren. Dekking ten laste van de Rijksbijdrage (zie ook lasten). | |
Realisatie Groen Blauwe Dooradering (GBDA) & Verkenning natuurhaven IJsselmonde | Bestaand beleid |
|---|---|
In de Najaarsnota 2026 worden de geraamde rijksbijdragen voor het Zuid-Hollands Programma Landelijk Gebied (ZH-PLG) geactualiseerd. Dit leidt tot een bijstelling van de rijksbijdrage met € 0,3 miljoen als gevolg van het administratief herschikken van budgetten binnen ZH-PLG. Fasering via het begrotingssaldo. | |
Programma Stikstofaanpak € 1,9 miljoen (v) | Bestaand beleid |
|---|---|
Daarnaast wordt € 1,9 miljoen aan rijksmiddelen (SPUK) beschikbaar gesteld voor de realisatie van het meetnetwerk in Nieuwkoop. Dekking vanuit rijksbijdrage (zie ook de lasten). | |
Beleidsdoel 5-2 Toekomstbestendige landbouw
Landbouw Beleidsprogramma € 0,1 miljoen (v) | Bestaand beleid |
|---|---|
Voor het ZH-PLG worden de geraamde rijksbijdragen geactualiseerd, betreft BMA Zuidwestelijke Delta. Dit leidt tot een aanvullend begroot bedrag van € 0,1 miljoen. Dekking ten laste van de rijksbijdrage Regeling provinciale maatregelen landelijk gebied (zie ook de lasten). | |
Visserij € 0,5 miljoen (v) | Bestaand beleid |
|---|---|
In 2025 heeft het Rijk middelen beschikbaar gesteld voor de uitvoer van activiteiten uit het convenant visserij ontwikkelplan (in totaal gaat het van 2026 t/m 2030 om € 4,3 miljoen). Hiervoor is ondertussen een plan uitgewerkt dat in 2026 van start gaat. Voorgesteld wordt om de ontvangen Rijksmiddelen in de Najaarsnota 2026 ter begroting te voeren voor € 0,5 miljoen in 2026 en € 1,2 miljoen in 2027 (zie ook de lasten). Dekking ten laste van de rijksbijdrage (SPUK) Visserij. | |
