Ambitie 5 Gezonde natuur, toekomstbestendig watersysteem en vitale landbouw
Begrotingssubsidies 2026 in vergelijking met 2025 (in €)
Beleids-doel | Naam instelling | Maximaal te subsidiëren 2025 | Kadernota 2026 | Begroting 2026 | Voorjaarsnota 2026 | Najaarsnota 2026 | Maximaal te subsidiëren 2026 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
5.1 | Faunabeheer eenheid Zuid-Holland | 1.100.000 | 1.100.000 | 1.100.000 | |||
5.1 | Nationaal Park Hollandse Duinen t.b.v. uitvoering samenwerkingsovereenkomst | 263.477 | 342.861 | 342.861 | |||
5.1 | Gebiedscoöperatie Buijtenland van Rhoon t.b.v. realisatie en beheer | 5.600.000 | 5.000.000 | 5.000.000 | |||
5.1 | BoerenNatuur Zuid-Holland t.b.v. ICT-systeem | 270.000 | |||||
5.1 | Gemeente Dordrecht t.b.v. Nationaal Park de Biesbosch inzake rijksgelden | 128.000 | 215.000 | 215.000 | |||
5.1 | Zuid-Hollands Landschap t.b.v. Groene Motor inzake Actieplan Boerenlandvogels | 300.000 | |||||
5.1 | Gemeente Zuidplas t.b.v. Ecologische Verbinding Zuidplas | 200.000 | 200.000 | ||||
5.1 | Stichting Zuid-Hollands landschap t.b.v. Kwaliteitsimpuls Boerenerven | 275.000 | 275.000 | ||||
5.1 | Stichting Zuid-Hollands landschap t.b.v. Icoonsoorten voor een biodivers landschap | 1.000.000 | 1.000.000 | ||||
5.1 | Staatsbosbeheer t.b.v. Vitalisering Bos en Nieuw Bos Bentwoud | 50.000 | 50.000 | ||||
5.1 | Stichting Natuurcollectief Zuid-Holland t.b.v. Natuur en Landschapsbeheer ZH 2016 | 292.153 | 292.153 | ||||
5.1 | Staatsbosbeheer t.b.v. Natuur en landschapsbeheer 2016 | 2.676.750 | 2.676.750 | ||||
5.1 | Stichting Natuurbeheercollectief Krimpenerwaard t.b.v. Natuur en Landschapsbeheer ZH 2016 | 4.060 | 4.060 | ||||
5.1 | Coöperatieve Unie van Bosgroepen U.A. t.b.v. Natuur en Landschapsbeheer ZH 2016 | 343.419 | 343.419 | ||||
5.1 | Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten in Nederland t.b.v. Natuur en landschapsbeheer ZH 2016 | 2.285.042 | 2.285.042 | ||||
5.1 | Stichting Zuid-Hollands Landschap t.b.v. Natuur en landschapsbeheer ZH 2016 | 1.497.864 | 1.497.864 | ||||
5.1 | Stichting The Green Village t.b.v. Programmaplan Natuurbuurt | 400.000 | 400.000 | ||||
5.2 | Gemeente Midden-Delfland t.b.v. KPI-project melkveehouderij Midden-Delfland | 288.000 | |||||
5.2 | Stichting Fieldlab Groene Hart t.b.v. Fieldlab Groene Hart | 650.000 | |||||
5.2 | Federatie Agricycling NL B.V. t.b.v. Project Circulariteit begint bij de bodem | 650.000 | 650.000 | ||||
5.2 | Boerenverstand B.V. t.b.v. Proeftuin duurzame en innovatieve kringlooplandbouw | 0 | 0 | ||||
5.2 | LTO Noord t.b.v. Koolstofboeren ZW Delta | 310.000 | 310.000 | ||||
5.2 | LTO Noord t.b.v. Landbouwaanpak Groene Hart Noord | 500.000 | 500.000 | ||||
5.2 | Stichting Proeftuin Van Pallandtpolder t.b.v. duurzame en innovatieve kringlooplandbouw Van Pallandtpolder | 1.370.000 | 1.370.000 | ||||
5.2 | BoerenNatuur Zuid-Hollandse Delta t.b.v. Robuuste datagedreven Teelten – zicht op nutriënten | 200.000 | 200.000 | ||||
5.3 | Wageningen Food and Biobased Research t.b.v. PFAS | 75.000 | |||||
5.3 | Glastuinbouw Nederland t.b.v. het project Watercoaches | 845.000 | |||||
5.3 | Stichting Greenport Regio Boskoop t.b.v. het project Participatieve monitoring Boskoop | 300.000 | |||||
5.3 | Stichting Greenport Regio Boskoop t.b.v. het project Onderzoek zuivering fosfaat Boskoop | 287.000 | |||||
5.3 | Stichting Greenport Duin en Bollenstreek t.b.v. het project Certificering bollenteelt | 400.000 | |||||
5.3 | Waterschap Hollandse Delta (WSHD) t.b.v. het project Emissiecoaches gewasbeschermingsmiddelen | 165.000 | |||||
5.3 | LTO Noord t.b.v. het project Bodem als Basis Midden-Delfland, Alblasserwaard en Hollandse Delta | 230.000 | |||||
5.3 | Stichting Versnellers Sierteelt t.b.v. Weerbaar Telen | 325.000 | 325.000 | ||||
5.3 | Hoogheemraadschap Delfland t.b.v. Realisatie Natte Ecologische Zones in gemeente Westland | 1.041.000 | 1.041.000 | ||||
5.3 | Hoogheemraadschap van Delfland t.b.v. Uitvoering Waterplantzone Noordvliet | 180.000 | 180.000 | ||||
Totaal | 10.901.477 | 1.100.000 | 6.717.861 | 10.690.297 | 1.750.000 | 20.258.158 | |
Toelichting
De begrotingssubsidie aan Stichting Proeftuin Van Pallandtpolder t.b.v. duurzame en innovatieve kringlooplandbouw Van Pallandtpolder voor een bedrag van € 1.370.000 (beleidsdoel 5-2)
Met de begroting 2026 is op 12 november 2025 door provinciale staten de begrotingssubsidie aan Boerenverstand B.V. t.b.v. Proeftuin duurzame en innovatieve kringlooplandbouw voor een bedrag van € 1.370.000 vastgesteld. Voor de professionalisering van het project is de penvoerder gewijzigd. Daarmee trekt de oude begunstigde en penvoerder Boerenverstand B.V., zich terug en is het noodzakelijk deze te vervangen door de nieuwe begunstigde en penvoerder Stichting Proeftuin Van Pallandtpolder. De subsidie is gericht op het opzetten en uitvoeren van de Proeftuin van Pallandtpolder op Goeree-Overflakkee in de Zuid-Hollandse Delta. De proeftuin richt zich op de ontwikkeling van kennis en innovatie met duurzame landbouwpraktijken, zowel rond akkerbouw als veehouderij. Denk daarbij aan robotisering, gewasdiverse teeltsystemen, (zoals strokenteelt en akkerranden), bodemverbetering en bemestingstechnieken, reductie van gewasbescherming, functionele agrobiodiversiteit, etc. De impact van de maatregelen in de proeftuin zal worden gemonitord en er zullen ook (veld) metingen plaatsvinden. Gebied specifieke doelen zullen vertaald worden naar bedrijfsspecifieke doelen en naar gerichte monitoring. Daarnaast is kennisverspreiding een belangrijk onderdeel van het voorgestelde project. Ook het onderwijs zal worden betrokken om aankomende agrariërs de kans te geven de opgedane kennis tot zich te nemen en in de praktijk te brengen. Deze subsidie komt voort uit het programma ZH-PLG, waarvoor in de Voorjaarsnota 2025 door PS middelen beschikbaar zijn gesteld. Dekking van de subsidie wordt gevonden onder beleidsdoel 5-2 Transitie landbouw.
De maatschappelijke baten zijn: beleidsprestatie 5-2-1 Toekomstbestendige en natuurinclusieve landbouw. Dit draagt bij aan:
Natuur:
Door bevordering van natuurinclusieve landbouwpraktijken binnen de Proeftuin Van Pallandtpolder. Aanleg/onderhoud van bloemenrijke hooilanden en patrijzenakkers ter bevordering van biodiversiteit. Documentatie en demonstratie van positieve effecten op o.a. de vogelpopulatie.
Stikstof:
Door onderzoek naar het gebruik van o.a. lokaal geteelde veldbonen, eventueel na toasten, in het rantsoen met verwachte ammoniakreductie. Experimenten met vitalisatie van mest en toevoeging van bacteriën/zuren voor verdere stikstofemissieverlaging.
Water:
Door toepassing van alternatieve bemestingstechnieken om uitspoeling naar grondwater en afspoeling naar oppervlaktewater te reduceren. Experimenten m.b.t. tot de concentratie stikstof en fosfaat in het grondwater. Implementatie en demonstratie van regeneratieve landbouwpraktijk, spotspraying en mechanische onkruidbestrijding, zullen zorgen voor een aanzienlijke reductie van gewasbeschermingsmiddelen. Aanleg van bloemenranden langs percelen als natuurlijke bufferstroken ter voorkoming van afspoeling van meststoffen en gewasbescherming.
Klimaat:
Duurzame bodempraktijken, zoals toepassen van bokashi en minimaal kerende grondbewerking, voor CO2-vastlegging en reductie BKG emissies.
Reductie van gewasbeschermingsmiddelen door innovatieve technologieën zoals spotspraying en mechanische onkruidbestrijding
Er zijn alternatieven voor het instrument subsidie overwogen. Er is gekozen voor het instrument subsidie, omdat de financiering rechtstreeks door PS wordt geleverd via ZH-PLG VJN2025. Het gaat hier om een expliciete wens van PS om iets te doen voor de verduurzaming van de landbouw.
Met deze bijdrage wil de provincie bijdragen aan:
- de verdere ontwikkeling van de proeftuin als fieldlab en kenniscentrum;
- de uitvoering van praktijkgerichte innovatie- en monitoringsprojecten;
- kennisdeling richting agrarische ondernemers en onderwijs;
- de versterking van duurzame landbouw en gebiedsgerichte samenwerking in de Zuid-Hollandse Delta.
Gevraagd wordt aan provinciale staten om de begrotingssubsidie vast te stellen op € 1.370.000 en deze op te nemen in de begroting.
De begrotingssubsidie aan BoerenNatuur Zuid-Hollandse Delta t.b.v. Robuuste datagedreven Teelten – zicht op nutriënten voor een bedrag van € 200.000 (beleidsdoel 5-2)
Met het project “Robuuste Datagedreven Teelten – zicht op nutriënten” wil BoerenNatuur Zuid-Hollandse Delta zich richten op het verbeteren van de waterkwaliteit op Goeree-Overflakkee door inzicht te krijgen in stikstofuitstoot- en afspoeling uit de landbouw. Door metingen uit te voeren in bodem, gewas, drain- en oppervlaktewater en met begeleiding op bedrijfsniveau wordt gewerkt aan een efficiënter stikstofgebruik. De resultaten worden gedeeld in een lerend netwerk met gebiedspartners, zodat kennis direct kan worden toegepast binnen de gebiedsopgave voor schoon water en duurzame landbouw. Dit project is één van de projecten opgenomen in het Gebiedsplan voor Goeree-Overflakkee in het kader van het Zuid-Hollands Programma Landelijk Gebied. Het is vervolgens geselecteerd als low-regretproject om met provinciale middelen uit te gaan voeren. Via de Voorjaarsnota 2026 heeft Provinciale Staten ingestemd met de middelen voor dit project. Met de voorgestelde subsidie kan BoerenNatuur Zuid-Hollandse Delta de middelen aanvragen. De subsidie wordt financieel gedekt uit de investeringsgelden ZH-PLG van de provincie.
De maatschappelijke baten zijn: beleidsprestatie 5-2-1 Toekomstbestendige en natuurinclusieve landbouw . Dit draagt bij aan:
- Waterkwaliteit en bodem – terugdringen van nutriëntenbelasting en verbeteren van inzicht in de bodem-waterinteractie;
- Klimaat en emissiereductie – verminderen van stikstofverliezen naar het milieu;
- Kennis en innovatie in de landbouw – ontwikkeling van datagedreven management op bedrijfsniveau.
Er zijn alternatieven voor het instrument subsidie overwogen. Het project “Robuuste datagedreven Teelten – zicht op nutriënten”, is een initiatief vanuit de agrarische sector op Goeree-Overflakkee, met het doel om samen te werken aan een efficiëntere en eerlijkere aanpak van de stikstof- en waterkwaliteitsopgave op het hele eiland. Het is geen initiatief van de provincie, maar draagt wel bij aan de doelen van de provincie, o.a. doelen waterkwaliteit uit de Kaderrichtlijn Water en de Nitraatrichtlijn. Een opdracht (meervoudig, mogelijk Europees) ligt niet voor de hand, omdat het om een initiatief vanuit de regio gaat. Subsidie is hiervoor een passend instrument. Er is geen bestaande subsidieregeling waar dit initiatief onder kan vallen.
Gevraagd wordt aan provinciale staten om de begrotingssubsidie vast te stellen op € 200.000 en deze op te nemen in de begroting.
De begrotingssubsidie aan Hoogheemraadschap van Delfland t.b.v. Uitvoering Waterplantzone Noordvliet voor een bedrag van € 180.000 (beleidsdoel 5-3)
Het Hoogheemraadschap van Delfland heeft een netwerk natte ecologische zones (NEZ) in de hoofdwatergangen vastgesteld. De NEZ is niet opgenomen in de NNN, maar beleid van HHD zelf om de (ecologische) waterkwaliteitsdoelen uit de KRW in 2027 te halen. Er zijn al flinke stappen gezet bij de uitvoering van NEZ. De aanleg van natuurvriendelijke oevers draagt bij aan de ecologische inrichting, verbeteren van de habitat voor waternatuur en biodiversiteit, reductie van uit- en afspoelen en vastleggen kooldioxide. Daarnaast dragen deze oevers bij aan klimaatadaptatie. In het Gebiedsplan Midden-Delfland (2025) is de NEZ opgenomen met 4 projecten onder operationeel doel “Verbeteren Waterkwaliteit”. Het project Waterplantzone Noordvliet is direct uitvoerbaar in 2026. Dekking van de middelen voor de subsidie vindt plaats vanuit beleidsdoel 5-3 Leven met water.
De maatschappelijke baten zijn: beleidsprestatie 5-3-2 Waterkwaliteit en waterbeschikbaarheid . Dit draagt bij aan de (ecologische) kwaliteit van het watersysteem en met name de KRW waterlichamen.
Er zijn geen alternatieven voor het instrument subsidie overwogen. Via het Zuid-Hollands Programma Landelijk Gebied draagt de provincie bij aan het realiseren van de opgaven in de gebieden, zoals opgenomen in de gebiedsplannen ZH-PLG 2025. Voor dit project onder het programma Natte Ecologische Zones van het Hoogheemraadschap van Delfland, is het Hoogheemraadschap de uitvoerende partij. De provincie co-financiert middels deze subsidie (t.l.v. de provinciale reserve Landelijk Gebied).
Gevraagd wordt aan provinciale staten om de begrotingssubsidie vast te stellen op € 180.000 en deze op te nemen in de begroting.
Subsidieregelingen 2026 in vergelijking met 2025 (in €)
Beleids-doel | Subsidie-regeling-nummer | Titel van regeling | Maximaal te subsidiëren 2025 | Kadernota 2026 | Begroting 2026 | Voorjaarsnota 2026 | Najaarsnota 2026 | Maximaal te subsidiëren 2026 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
5.1 | 1.6.21 | Subsidieregeling Kwaliteitsimpuls Natuur en Landschap 2013 (SKNL) | 21.716.857 | 28.715.139 | 28.715.139 | |||
5.1 | 1.6.68 | Subsidieregeling Natuur en Landschapsbeheer Zuid-Holland 2016 | 4.950.000 | 77.850.000 | 77.850.000 | |||
5.1 | 1.6.119 | Subsidieregeling natuurmaatregelen Zuid-Holland 2023-2025 | 10.943.500 | |||||
5.1 | 1.6.135 | Subsidieregeling uitvoeringsprogramma Natuur Zuid-Holland 2026 (SNZH) | 22.593.139 | 22.593.139 | ||||
5.1 | 1.6.132 | Subsidieregeling gebiedsgerichte beëindiging veehouderijlocaties Zuid-Holland | 19.978.463 | 19.978.463 | ||||
5.1 | 1.6.134 | Subsidieregeling wildopvangcentra Zuid-Holland 2026 | 1.000.000 | 1.000.000 | ||||
5.1 en 5.2 | 1.6.126 | Subsidieregeling landbouw Zuid-Holland | 3.625.000 | 210.000 | 210.000 | |||
5.1, 5.2 en 7.3 | 1.6.76 | Subsidieregeling Groen Zuid-Holland 2016 | 42.279.595 | 36.946.851 | 36.946.851 | |||
Subsidieregelingen met een meerjarig subsidieplafond | ||||||||
5.2 | 1.6.121 | Regeling Europese landbouw subsidies Zuid-Holland | 42.493.626 | 5.553.787 | 48.047.413 | |||
Totaal | 126.592.111 | 0 | 192.847.379 | 0 | 0 | 235.341.005 | ||
Toelichting
Gedeputeerde Staten kunnen door het jaar heen subsidieplafonds vaststellen voor subsidieregelingen, passend binnen de beschikbare budgetten. De peildatum van bovenstaande tabel is 28 augustus 2026. Dat verklaart ook dat in de kolom ‘maximaal te subsidiëren 2026’ soms nog geen bedrag staat vermeld.
