Financieel beeld

Begrotingssaldo t/m de Voorjaarsnota 2026 en Kadernota 2027-2030

Dit is het meerjarige totale begrotingssaldo zoals opgenomen in de Voorjaarsnota 2026 en Kadernota 2027-2030 exclusief amendementen.

Amendementen met effect op het begrotingssaldo

Op de Voorjaarsnota 2026, Kadernota 2027 en diverse Statenvergaderingen zijn onderstaande amendementen vastgesteld met een financiële impact op het begrotingssaldo:

Ambitie 1 Samenwerken aan Zuid-Holland
1-1 Kennis Zuid-Holland

Het budget van Kennis Zuid-Holland bevat onder andere middelen voor het uitvoeren van onderzoeken. Sommige onderzoeken lopen door onvoorziene omstandigheden, nieuwe prioriteiten binnen opgaven of capaciteitsvraagstukken vertraging op of gaan niet door. Hierdoor is het budget voor 2026 met € 0,25 miljoen verlaagd waarvan € 0,2 miljoen wordt ingezet voor de uitvoering van de Wet Open Overheid (WOO).

Bijstellingen in tijd Beleidsdoel 1-1

Voor de regietafels Asielopvang verwachten we de subsidieaanvragen dit jaar te ontvangen wat zal leiden tot subsidiebeschikkingen in 2027. De lasten worden daarom geraamd in 2027 in plaats van 2026.

Ambitie 2 Bereikbaar Zuid-Holland
2-1 Waterbus

In 2026 en 2027 is sprake van een vrijval doordat de uitgaven te hoog waren begroot, deze vallen nu vrij. Daarnaast waren de inkomsten structureel hoger geraamd dan de bijbehorende uitgaven. Nu volgt er een structurele mutatie ten laste van het begrotingssaldo zodat de lasten gelijk worden getrokken met de baten. De bijstelling van de baten zijn eerder ten gunste van het begrotingssaldo gekomen.

2-1 Onderzoeksagenda bereikbaarheid
De uitgaven voor diverse onderzoeken en beleidsuitwerkingen zoals bijvoorbeeld verkeersveiligheid en de doorontwikkeling van de fietsapp zijn met € 0,125 miljoen naar beneden bijgesteld op basis van verwachte uitgaven.

2-1 Diverse bijstellingen bereikbaarheid

Diverse kleinere aanpassingen in budget met als gevolg een vrijval van middelen. Dit betreffen middelen doordat een verhoging niet nodig bleek, door kleinere administratieve correcties, er een subsidie lager uitviel en een looptijdverlenging zorgt voor minder kosten. Per saldo een vrijval van € 0,4 miljoen in 2026 en € 0,1 miljoen in 2027 ten gunste van de algemene middelen.

2-1 Bikkergelden concessies

De bijdrage vanuit de Bikkergelden voor de treindienst Alphen – Gouda wordt structureel €0,28 miljoen lager ten gunste van de algemene middelen. In het verleden geraamde toekomstige bijdragen stonden nog structureel geraamd maar blijken onjuist. Om die reden kunnen deze toekomstige middelen vrijvallen aan de algemene middelen.

2-1 Toegankelijkheid OV

Lagere verwachte uitgaven van € 0,3 miljoen voor subsidies toegankelijkheid openbaar vervoer. Het gaat om haltes die in beheer zijn bij gemeenten en waar gemeenten verantwoordelijk zijn voor het toegankelijk maken. De middelen zijn herverdeeld over de periode t/m 2034 omdat dit onderwerp vooralsnog onvoldoende prioriteit heeft bij gemeenten.

2-1 Diverse bijstellingen goederenvervoer en regionale provinciale spoorinfra
De uitgaven voor goederenvervoer nemen af doordat de looptijd van twee subsidies zijn verlengd, hierdoor vallen een deel van de lasten in latere jaren. Daarnaast wordt het budget naar beneden bijgesteld op basis van verwachte uitgaven. Met betrekking tot regionale provinciale spoorinfra zijn in het verleden geraamde toekomstige bijdragen structureel geraamd maar deze blijken onjuist. Om die reden kan r vanaf 2029 structureel € 1,6 miljoen middelen vrijvallen aan de algemene middelen.

2-1 Bijstellingen vanuit het PZI 2027

Er vinden diverse bijstellingen plaats vanuit het Programma Zuid-Hollandse Infrastructuur (PZI). Deze mutaties worden afzonderlijk toegelicht in het PZI dat tegelijkertijd aan de Provinciale Staten wordt aangenomen. Dit betreffen voornamelijk verschuivingen in tijd op onder andere fietsprojecten en andere herijkingen binnen het programma in tijd of project.

2-2 Verhoging budget inhuur bediening bruggen zomer

Door een nieuwe aanbesteding, loonsverhogingen en verhoging toeslaguren in de CAO voor provincies, zijn de kosten voor inhuur van de zomerbediening structureel gestegen met € 0,3 miljoen.

2-1 Bikkergelden studentenreisproduct

De vergoeding aan vervoerders voor het studentenreisproduct gaat met €3,8 miljoen omhoog omdat de tweede kamer het amendement Grinwis heeft aangenomen. Hierdoor zal het Rijk extra budget uitkeren naar verwachting via de decembercirculaire. De uitgaven worden wel alvast in de geraamd met tijdelijke dekking vanuit de Bikkergelden.

Ambitie 3 Schone energie voor iedereen
3-1 Meicirculaire: Kerncentrales onderzoek

Vanuit de Meicirculaire wordt € 0,4 miljoen ter beschikking gesteld voor de voorbereiding van de bouw van kerncentrales. Deze middelen worden ingezet voor onderzoek op geschiktheid van locaties met daarbij aandacht voor de belangen en zorgen van stakeholders en bewoners.

3-1 Meicirculaire: Energiehubs stimuleringsprogramma

Vanuit de Meicirculaire is € 1,5 miljoen beschikbaar voor de inzet vanuit de provincie rondom het stimuleren van energiehubs. De middelen worden verstrekt door het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) in het kader van het Stimuleringsprogramma Energiehubs.

3-1 Vrijval subsidie Noukoop en Tinte-Vierpolders + nieuw bestedingsvoorstel

De provincie heeft in 2024 een subsidie gegeven voor de uitbreiding van het netwerk voor de levering van CO ₂ aan de glastuinbouwgebieden in Noukoop en Tinte-Vierpolders aan OCAP B.V. Uiteindelijk bleek het voor de AVR financieel niet rendabel genoeg om CO ₂ te leveren aan de glastuinbouw (o.a. vanwege de onduidelijkheid rond de bioswap). Hierdoor gaat de geplande uitbreiding van het CO ₂ netwerk niet door en komt de subsidie van € 1,5 miljoen terug naar de provincie. Om deze middelen te benutten is het voorstel €0,6 miljoen in te zetten voor Carbon Zero en € 0,2 miljoen voor de installatie van de DC-unit bij Koppert Cress.

Diverse bijstellingen in tijd Beleidsdoel 3-1

Actuele informatie zorgt ervoor dat al begrote middelen worden opgenomen in de jaren waarin de lastneming van de subsidies wordt verantwoord of waarin we verwachten dat we de middelen gaan inzetten. Het gaat om € 2,4 miljoen aan lasten die in latere jaren worden begroot.

Ambitie 4 Een welvarend Zuid-Holland
Extra middelen Beleidsdoel 4-1 en 4-2

• In de Meicirculaire 2026 zijn middelen benoemd voor Innovatie economie voor bijdrage Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Deze middelen worden ter begroting gebracht.
• In de Meicirculaire is de Mkb Innovatieregeling Topsectoren (MIT) opgenomen. In totaal wordt € 5 miljoen ontvangen verdeeld over 2026 (€ 2 miljoen), 2027 (€ 1,5 miljoen) en 2028 (€ 1,5 miljoen). De geschatte uitgaven/lastneming van subsidies m.b.t. deze middelen loopt anders waardoor de verdeling wordt opgenomen conform de verwachte lastneming.
• In de Meicirculaire 2026 is € 0,05 miljoen toegekend voor Erfgoed en Overheid. Deze wordt opgenomen in de begroting.

Vrijval van middelen Beleidsdoel 4-1 en 4-2

• Op basis van actuele inzichten blijkt een verwachte vrijval van middelen vanuit MIT-subsidies van € 0,4 miljoen.
• Voor het regulier onderhoud van molens volgt de provincie de (6-jarige) begrotingssystematiek en beoordeling van subsidiabele kosten door het Rijk. De lasten per jaar wisselen omdat bij niet alle molens de 6-jarige periode op hetzelfde moment in gaat. Om die reden valt een klein deel van het beschikbare budget van € 0,3 miljoen van 2026 vrij, namelijk € 0,1 miljoen.
• In het eerste halfjaar van 2026 zijn in eerdere jaren versterkte subsidies Erfgoedlijnen en restauratieprojecten lager vastgesteld. Die middelen ontvangen we terug van de subsidieontvangers en vallen vrij ten gunste van het begrotingssaldo. Dit gaat om € 0,12 miljoen.

Diverse bijstellingen in tijd Beleidsdoel 4-1 en 4-2

Actuele informatie zorgt ervoor dat al begrote middelen worden opgenomen in de jaren waarin de lastneming van de subsidies wordt verantwoord of waarin we verwachten dat we de middelen gaan inzetten. Het gaat om € 7,9 miljoen aan lasten die in latere jaren worden begroot.

Ambitie 5 Gezonde natuur, toekomstbestendig watersysteem en vitale landbouw
5-1 Meicirculaire: Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLB)

In de Meicirculaire 2026 zijn middelen beschikbaar gesteld voor Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLB) voor 2026, 2027 en 2028 voor € 7,6 miljoen per jaar. Deze worden in de begroting opgenomen.

5-1 Nationale parken

Voor het realiseren van de doelen van het nationale Beleidsprogramma Nationale Parken 2024-2030 stelt het ministerie van LVVN financiële middelen beschikbaar. Voor de provincie Zuid-Holland gaat het om nationaal park Hollandse Duinen en nationaal park Biesbosch. Zuid-Holland ontvangt het hele bedrag voor de Biesbosch (dat deels ook in Noord-Brabant ligt). Vanuit het Rijk wordt hierop cofinanciering verwacht. Voor NP Hollandse Duinen is de cofinanciering reeds beschikbaar, voor nationaal park de Biesbosch niet.  

Diverse bijstellingen in tijd Beleidsdoel 5-1, 5-2 en 5-3

Actuele informatie zorgt ervoor dat al begrote middelen worden opgenomen in de jaren waarin de lastneming van de subsidies wordt verantwoord of waarin we verwachten dat we de middelen gaan inzetten. Het gaat om € 10,3 miljoen aan lasten die in latere jaren worden begroot.

Ambitie 6 Sterke steden en dorpen in Zuid-Holland
6-1 Meicirculaire: Wet Versterken regie volkshuisvesting

In de Meicirculaire 2026 is voor € 1,4 miljoen aan middelen opgenomen vanuit de wet Versterken regie volkshuisvesting. Een deel hiervan wordt als lastenbudget in 2026 begroot (€ 0,4 miljoen). Het overige deel gaat naar 2027.  

6-2 Meicirculaire: Novex Zuidelijke Randstad

In de Meicirculaire 2026 is voor € 0,2 miljoen aan middelen opgenomen voor Novex Zuidelijke Randstad. Een deel hiervan wordt als lastenbudget in 2026 begroot (€ 0,1 miljoen). Het overige deel gaat naar 2027.  

Diverse bijstellingen in tijd Beleidsdoel 6-1 en 6-2

Een deel van de, onder het subsidieplafond 2026, aangevraagde subsidies voor de Subsidieregeling Wonen, kent een startdatum van de activiteiten in 2027 en verder. Dat betekent dat de lastneming van deze subsidies in toekomstige jaren gaat plaatsvinden. Om deze subsidielasten in 2027 en verder te kunnen dekken, wordt het daarvoor beschikbare budget uit 2026 geraamd in 2027 en verder. Dit gaat om € 17,9 miljoen aan lastenbudget. Het lastenbudget wordt in die jaren daarmee verhoogd, maar is niet vrij besteedbaar. Daarnaast vinden er verkenningen plaats voor New Towns, maar van het beschikbare budget wordt € 0,5 miljoen in toekomstige jaren besteedt.
Eerder is € 0,1 miljoen begroot voor de uitwerking van de T-component van de VISTA-strategie. Aangezien de werkzaamheden voor VISTA pas in 2027 aanvangen, wordt het daarvoor beschikbare budget uit 2026 geraamd in 2027.

Ambitie 7 Gezond en veilig Zuid-Holland
7-1 Incidentele vrijval vanuit algemene bijdragen aan omgevingsdiensten

We laten incidenteel € 1 miljoen vrijvallen uit het budget voor de Omgevingsdiensten. Dat kan door vanwege efficiencyvoordelen, terugontvangen middelen en het niet benutten van gereserveerde middelen.

7-1 Vrijval tijdelijke compensatie natuur- en recreatieschappen

Bij de Begroting 2026 is € 0,5 miljoen beschikbaar gesteld voor de tijdelijke compensatie van natuur- en recreatieschappen. Hiervan wordt een deel doorgeschoven naar 2027, omdat de uitgaven pas in dat jaar worden gerealiseerd. Het resterende bedrag van € 0,1 miljoen valt vrij en wordt teruggestort in de financiële ruimte.

Diverse bijstellingen in tijd Beleidsdoel 7-2 en Beleidsdoel 7-3

Actuele kennis zorgt ervoor dat € 8,1 miljoen aan begrote middelen in 2026 nu wordt ingezet in 2027-2031. Deze raming is met name gebaseerd op de verwachte lastneming van subsidies met betrekking tot recreatie, sport en toerisme.

Overzicht Organisatie
8-1 Additioneel budget nieuwe accountant

Door middel van een aanbestedingsprocedure is een nieuwe accountant aangesteld. Het huidige meerjarige budget voor de accountantscontrole biedt onvoldoende dekking voor de kosten van de nieuwe accountant. Daarom is een meerjarige budgetbijstelling noodzakelijk. Voor de tweede helft van 2026 is een budgetverhoging van € 0,1 miljoen nodig en structureel € 0,2 miljoen.

8-1 Additioneel budget datalek

Naar aanleiding van het datalek en het daaropvolgende geïntensiveerde toezicht door de Autoriteit Persoonsgegevens is binnen de provincie een versneld verbetertraject op het gebied van privacy en gegevensbescherming ingezet. Om de privacyorganisatie, governance en beheersmaatregelen te versterken, is tijdelijk aanvullende capaciteit noodzakelijk. Dit betreft een incidenteel voorstel van € 1,4 miljoen voor 2026 en € 0,4 miljoen voor 2027.

8-1 Dotatie- en aanwending voorziening spaarverlof

Bij Jaarrekening 2025 is de voorziening spaarverlof ingesteld. Conform BBV regelgeving dient de voorziening elk jaar te worden geactualiseerd. Op basis van de huidige verlofgegevens (sparen van verlof én opnemen van gespaard verlof) wordt een dotatie van € 3 miljoen en een onttrekking van € 1,5 miljoen begroot. De structurele dotatie en onttrekking zal op een later moment worden begroot wanneer meer inzicht bestaat in de structurele jaarlijkse ontwikkelingen van de voorziening spaarverlof.

Diverse bijstellingen in tijd Beleidsdoel 8-1

Actuele informatie zorgt ervoor dat de al begrote middelen worden opgenomen in de jaren waarin we verwachten dat we dit gaan besteden. Dit betreft de middelen voor het programma Informatietransitie en het programma Financiële processen en systemen (Versterking Financiële Functie).

Provinciefonds
Op 23 juni 2026 stuurden wij een brief aan Provinciale Staten met informatie over de financiële effecten van de meicirculaire van het provinciefonds. Die financiële effecten zijn verwerkt in deze najaarsnota. Jaarschijf 2031 wordt in deze najaarsnota voor het eerst toegevoegd aan de begroting (T+5 jaar). Dat verklaart onder andere de sterke stijging in dat jaar.

Bijstellen kapitaallasten (rente)
We verwachten op korte termijn per saldo minder geld uit te geven. Het saldo op de provinciale bankrekening, aangeduid als 'saldo liquide middelen', staat uit bij schatkistbankieren. Daar ontvangen we rente over. Die rentebaten worden daardoor hoger dan eerder ingeschat.

Bijstellen motorrijtuigenbelasting
We verwachten dat de opbrengsten van de opcenten op de motorrijtuigenbelasting in de komende jaren stijgen door:

1. de versnelde transitie van brandstof aangedreven auto’s naar hybride en elektrisch aangedreven auto’s;
2. de daarmee samenhangende ontwikkelingen van een zwaarder wordend wagenpark en daarmee gepaard gaande hogere tariefklassen;
3. de verdere ontwikkeling van de omvang van het wagenpark;  
4. de inkomsten uit opcenten (extra belasting) voor campers. 

Actualisatie stelpost looncompensatie
Doordat de effecten van de nieuw afgesloten CAO lager uitpakken dan de eerder berekende omvang van de stelpost personeelskosten bij de Begroting 2026, kan een vrijval plaatsvinden van € 0,8 miljoen in 2026 en € 2,8 miljoen in 2027.

Actualisatie stelpost prijscompensatie
Doordat er minder indexatie benodigd was dan verwacht binnen de ambities, is er € 0,4 miljoen teruggestort in de stelpost. Deze middelen vallen nu vrij aan de algemene middelen.

Actualisatie stelpost onvoorzien
Er is geen beroep gedaan op de centrale stelpost onvoorzien en om die reden kan het bedrage voor 2026 vrijvallen aan de algemene middelen. Eventuele onvoorziene tegenvallers die bekend worden ná de najaarsnota zijn onderdeel van het jaarrekeningresultaat 2026

Aanvullende middelen arbeidscapaciteit
Voor de toelichting op de mutatie arbeidscapaciteit verwijzen we naar de paragraaf arbeidscapaciteit .